Sektörel

Geri dönüşüm sektöründe nakliye aracı krizi yaşanıyor

Geri dönüşümcüler hurda ham maddeyi limandan tesislere taşıyacak ”MoTAT” kayıtlı araç bulamayınca sektör durma noktasına geldi.

GEKADER BAŞKANI FATİH EREN: “BAKANLIKTAN MOBİL ATIK TAKİP SİSTEMİ ‘MoTAT’ İÇİN GEÇİŞ SÜRECİ VE TEŞVİK BEKLİYORUZ”

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tehlikeli atıkların kontrolünü sağlamak amacıyla geliştirilen, daha sonra hurda ham madde nakliyesine de uygulanan MoTAT (Mobil Atık Taşıma Sistemi), 350 bin kişiye istihdam sağlayan geri dönüşüm sektöründe krize yol açtı. Sistemin nakliye sektöründe yarattığı maliyet yükü nedeniyle atıkların taşınması için TIR bulamayan geri dönüşümcüler bakanlıktan geçiş süresi talep ediyor.

MoTAT’ın teorik olarak çok iyi kurgulanmış bir sistem olduğunu, ancak uygulamada zorluklar yaşandığına dikkat çeken Geri Dönüşüm ve Geri Kazanımcılar Derneği (GEKADER) Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Eren:

“Deniz yoluyla getirdiğimiz atıklar geri dönüştürülmek için limanda bekliyor. MoTAT sistemine dâhil olmak nakliye sektöründe ciddi maliyet yükü yarattı. Bu sisteme entegre olan TIR sayısı çok az. Atıklarımızı taşıyacak TIR bulamıyoruz. Nakliye sektöründe sistem dâhilinde piyasa koşulları oluşmadığı için döngüyü sağlayan bir ulaşım sistemi de yaratılamadı. Deniz yolu taşımacılığında bu sisteme sahip araçları bulsak da kara yolunda tıkanıyoruz. Çünkü kara taşımacılığı bu sisteme dâhil edilmedi. Bakanlıktan sistemin yaygınlaşması ve altyapı kurulması için ek süre beklentisi içerisindeyiz. Geri dönüşüm sektörü durma noktasına geldi.”

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tehlikeli atıkların takibini yapabilmek amacıyla 2015 yılında uygulamaya sokulan MoTAT (Mobil Atık Taşıma Sistemi) geri dönüşüm sektöründe TIR krizine neden oldu. Sistemin getirdiği maliyet yükü nedeniyle MoTAT uygulamasına adapte olamayan nakliye şirketlerine ait araçlar geri dönüşümcülerin nakliye faaliyetlerinde kullanılamaz hale geldi.

Sistemin yarattığı ekonomik ve teknik sıkıntılar nedeniyle zincirin halkaları olarak çok sayıda sektörün zor bir süreçten geçtiğine dikkat çeken Geri Dönüşüm ve Geri Kazanımcılar Derneği (GEKADER) Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Eren mobil takip sistemli araç yokluğunun sektörü zora soktuğunu söyledi.

“Bugün lojistik ve geri dönüşüm sektörleri başta olmak üzere birçok iş kolu MoTAT sisteminin getirdiği aksamalardan dolayı çok ciddi zarara uğruyor. Sistemi ‘bugünden yarına’ hayata geçirmek teoride makul, ancak pratikte birçok zorluğu var. Sistemin olgunlaşması için bir geçiş döneminin devreye alınmasını bekliyoruz. Şirketlerin, gümrük idarelerinin, limanların ve en önemlisi lojistik işletmelerinin sisteme adaptasyonu ve teşvik edilmesi kritik öneme sahip.”

MoTAT’a Akredite Firma Sayısı Yok Denecek Kadar Az

MoTAT’a akredite olan lojistik firmaların sayısının yok denecek kadar az olduğuna işaret eden Fatih Eren, “Milyarlarca dolar iş hacmine sahip geri dönüşüm sektörü temsilcileri, liman ardiyelerinde, depolarda ürünlerini bekleterek çok ciddi zarara uğruyor” dedi.

Sistemin Altyapısı Henüz Oluşmadı

MoTAT sistemine geçişte adaptasyon süreci gerektiğini ve bu dönemde özellikle lojistik firmalarına sunulacak teşviklerle de sistemin alt yapısının oluşturulabileceğini vurgulayan Eren, “Plastik geri dönüşüm işletmeleri ve GEKADER olarak sistemin olgunlaşması için bir geçiş döneminin devreye alınmasının çözüm noktası oluşturacağına inanıyoruz. Şirketlerin, gümrük idarelerinin, limanların ve en önemlisi lojistik işletmelerinin sisteme adaptasyonu ve teşvik edilmesini de bu kapsamda değerlendiriyoruz” dedi.

MoTAT Nakliye Firmalarına Ciddi Bir Maliyet Yükü Getiriyor

Türkiye, Avrupa Birliği ve Ortadoğu ülkeleri arasında ihracat rotasının tam ortasında bir konumda yer alıyor. Bu konumu nedeniyle sadece deniz değil kara taşımacılığını da kullanarak sevkiyat faaliyetlerini gerçekleştiriyor. MoTAT sisteminin kara taşımacılığı açısından dezavantajlar yarattığına dikkat çeken Fatih Eren, sistemin altyapısının bu haliyle kara yolu taşımacılığına uygun olmadığını ifade etti. Fatih Eren, “Yüzlerce farklı ülkeye ihracat ve ithalat, 30’u aşkın kara gümrük sınır kapısına sahip Türkiye üzerinden yapılıyor. Ayrıca Türkiye, transit ülke olması sebebiyle, transit ticaretin de etkin olduğu bir üs konumda. Dolayısıyla ihracat sonrası dönüş tırları, ithalat lojistiği için maliyet avantajları sunuyor. Geri dönüşüm sektörü yurt içinde ve Avrupa’dan hurda ham madde ithalatında ağırlıklı olarak karayolu ulaşımını tercih ediyor. Nakliye firmalarının geri dönüşüm sektörüne hizmet verebilmesi için MoTAT’a yatırım yapması gerekiyor. Bu da nakliye firmalarına ciddi bir maliyet yükü getiriyor” dedi.

Yüksek Miktarlarda Ardiye ve Demuraj (Gecikme) Bedelleri Ödeniyor

Geri Dönüşüm ve Geri Kazanımcılar Derneği (GEKADER) Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Eren sistemin geri dönüşüm sektöründe yarattığı olumsuzlukları şöyle özetledi: “GEKADER üyeleri ve sektör temsilcilerinden aldığımız geri dönüşler, sistemin aksaklıklarını ortaya koyuyor. Sektör temsilcileri, MoTAT uygulamasının eksiklikleri nedeniyle yüksek miktarlarda ardiye ve demuraj (ürünü teslim almada gecikme) bedelleri ödemek durumunda kalıyor. Aylarca antrepoda kalan ham maddelerin üretimde ve çıktıda meydana getirdiği gecikmeler nedeniyle uğranılan ticari kayıpların yükü de her geçen gün daha da ağırlaşıyor. Sistemin işleyebilmesi için MoTAT’a akredite kara nakliye firmalarının sayısının serbest rekabet koşullarını sağlayacak sayıda ve çoklukta olması gerekiyor. Yatırımların sürdürülebilir olabilmesi adına tekel yapılanmaların da önüne geçilmeli.”

En son İçerik

Nohut ve amonyak ihracı izne bağlandı

Resmi Gazete'nin 16 Ekim 2021 tarihli sayısında nohut, saf amonyak ve sülfürik asit ihracı kayda…

İran ile Çin Dışişleri Bakanları nükleer anlaşmayı görüştü

İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, nükleer anlaşma meselesini…

Günlük vaka sayısı 30 bin 694

Türkiye'de son 24 saatte 363 bin 536 Kovid-19 testi yapıldı, 30 bin 694 kişinin testi…

Motorine zam yolda

Pazartesi gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorinin litresi 23 kuruş zamlanacak. Dolar/TL kuru ile…

Dünya Gıda Günü’nde israfa karşı KADEME A.Ş.’den “Sıfır Atık”a davet

Kademe A.Ş. Dünya Gıda Günü’nde, israfın önlenmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını, atık oluşumunun engellenmesini veya…

Dünyada en çok suç işlenen 10 ülke

Global İnitiative tarafından yayınlanan ''Küresel Organize Suç Endeksi'' verilerini sizler için derledik. Endekse göre organize…