Gündem

Geri dönüşüm tesislerinin üretimi durdu ve 100 bin işçi işsizlikle karşı karşıya

Türkiye’deki 538 lisanslı geri dönüşüm tesisi, ham madde tedarik edemediği için üretimi durdurduğunu açıkladı. Bu nedenle ilk etapta 100 bin işçinin işsizlikle karşı karşıya geldiği, toplamda da 300 bin çalışanın bu durumdan etkileneceği belirtildi.

Çevre mühendisleri, doğa savunucuları tarafından tamamen yasaklanması talep edilen polietilen ithalatının denetim ve yüzde 1 saflık şartıyla serbest bırakılması plastik geri dönüşüm sanayicisine yetmedi.

Adana’daki plastik geri dönüşüm sanayicileri, plastik atık ithalatı yapabildikleri halde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın geçen seneden bu yana çıkarttığı dört ayrı genelge nedeniyle ham madde tedarik edemediklerinden yakınıyor. Dahası, üretim yapamaz hale geldikleri için çalışanlarını işten çıkardıklarını duyurdular. Adana Plastik Geri Dönüşüm Sanayicileri adına açıklama yapan, kendisi de Adana Seyhan merkezli Deda Plastik’in Yönetim Kurulu Başkanı olan Kamil Dönmezoğlu, “Ham maddesi biten geri dönüşüm tesislerinde üretim durdu. Sektördeki 1345 lisanslı firmanın yüzde 40’ı üretimi durdurmuş vaziyette. Kalanlar da ham madde tedarik edemedikleri için en fazla bir ay içinde üretimlerini durdurmak zorunda kalacak” dedi. Dönmezoğlu, “Bu durum 300 bin çalışanın ilk etapta 100 bininin işsiz kalması anlamı taşıyor” diye konuştu.

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) ise, geri dönüşüm komiteleri aracılığıyla süreci izlemeye aldı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın söz konusu genelgelerinin sahadaki üretimi nasıl etkilediğine yönelik etki analizi yapılacak.

Sanayiciler, Ticaret Bakanlığı düzenlemelerine itiraz ediyor

Bu yılın nisan ayında Greenpeace tarafından yapılan bir araştırmada, Türkiye’nin 2020’de Avrupa’dan en çok plastik atık alan ülke olduğunun duyurulması “Türkiye plastik çöplüğü oldu” yorumlarına neden olmuş; bu durum kamuoyunda oldukça tepki çekmişti. Greenpeace ekibinin Kasım 2020’de Adana’da çektiği görüntüler, ithal edilen plastiklerin bir kısmının doğaya atıldığını ya da yakıldığına işaret etmişti. Nisan 2021’de yeniden Adana’ya yapılan saha gezisi sonucunda, Avrupa’dan gelen plastik çöplerin doğaya atıldığının ya da yakıldığın görüldüğü aktarılmıştı.

Ticaret Bakanlığı ise mayıs ayında alınan bir kararla, plastik atıkların yaklaşık yüzde 75’ini oluşturan etilen polimerin ithalatını yasaklanmıştı. Ancak söz konusu kararın yürürlüğe girdiği 2 Temmuz’dan birkaç gün sonra, bakanlık ile sektör temsilcileri arasında varılan anlaşma ile yasağa ilişkin yeni düzenleme getirildi. PAGEV’den o dönem yapılan bir açıklamada, yasağın, etkin denetim kriterleri belirlenerek kaldırıldığı açıklandı ve yasak yerine ‘sıkı denetim’ yapılacağı belirtildi. Buna göre, yapılan denetimlerle firmalardan teminat mektubu alınacak, bu da kapasite raporuna göre belirlenecekti. ‘Çöp ithal edenler’ tespit edildiği takdirde de işletmenin lisansı iptal edilecekti. Yani çöp olmaması kaydıyla atık girdi ham maddesine getirilen ithalat yasağı, bu düzenlemenin getirilmesiyle ortadan kalktı ancak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı sonrasında yayınladığı genelgelerle, yapılacak ithalata ‘yüzde 1 saflık oranı’ şartı getirdi. Bu da ‘tehlikeli atık, kimyasal atık ya da yasaklı herhangi bir ürün yüzde 1’e karışırsa ithal edilemez’ anlamına geliyor.

Bazı sanayiciler de buna itiraz ediyor. ‘Yüzde 1 şartına uygun mal bulamadığını’ ifade eden sanayici, ham madde bulamadığı için üretimini durduğunu söylüyor.

İşten çıkarmalar başladı

Adana Plastik Geri Dönüşüm Sanayicileri adına açıklama yapan Deda Plastik Yönetim Kurulu Başkanı Kamil Dönmezoğlu, Petkim’in ürettiği orijinal ham maddedeki saflık oranının yüzde 3 olduğunu söyleyerek, plastik hurdada yüzde 1 saflık oranını ‘eşyanın tabiatına aykırı’ olarak niteledi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın söz konusu genelgeleri nedeniyle Avrupa ülkelerinden ham madde tedarik edemez hale geldiklerini aktaran Dönmezoğlu, “Ham madde stokları tükenen geri dönüşüm tesislerinde üretim çarkları durdu, sanayiciler istihdam ettikleri işçileri zorunlu olarak işten çıkarmaya başladı” diyor.

“Hurda plastik ithalatında saflık şartı, ithalatta yüklü miktarda teminat mektubu istenmesi zaten zor şartlar altında üretim yapan plastik geri dönüşüm sanayicilerimizin elini kolu bağlamış, resmen açık olan ithalatı fiilen yapılamaz hale getirmiştir” diyen Dönmezoğlu, şöyle devam etti: “Ülkemizin çıkarları ile hem çevresel hem de ekonomik anlamda çelişen bu kısıtlama ve engellerin ivedilikle kaldırılması için başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere yetkililerden ilgi ve destek bekliyoruz.”

Günde 241 kamyon plastik atık

Doğa savunucuları ise her yıl üretilen milyonlarca ton plastiğin çöpte gömülmeye, atılmaya devam edeceği konusunda endişeli ve tepkili. Plastiklerin çevreye, deniz canlılarına ve insan sağlığına yönelik tehlikelerine karşı plastik atık ithalatının acilen yasaklanması talep ediliyor. Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği’nde plastik paketlerin yüzde 78,5’i ayrıştırıp toplanıyor ancak bunların yalnızca yüzde 41,5’u AB sınırları içinde geri dönüştürülüyor. Greenpeace’in 2021 Nisan’da yayınladığı rapor ise, Türkiye’ye her gün 241 kamyon dolusu plastik atığın geldiğini ortaya koymuştu. Raporda, son 16 yılda Avrupa’dan Türkiye’ye gelen plastik atıkların 196 kat arttığı belirtildi.

En son İçerik

Spacex ilk uzay seyahatini gerçekleştirdi

ABD'li uzay mekiği ve roket üreticisi SpaceX, ilk kez içinde astronot olmayan bir roketle dünya…

Asya borsaları yoğun veri akışı ile dalgalı seyretti

Asya Pasifik Bölgesi'nde hisse senetleri Perşembe günkü işlemlerde yön bulmakta zorlandı. Asya Pasifik Bölgesi'nde hisse…

Dünyada gıda fiyatları gündemden düşmüyor

Artan gıda fiyatları tüm dünyada hükümetlerin gündeminde ilk sıralara yükseliyor. Gıda maliyetlerinin hane halkı harcamalarında…

Petrol azalan stoklardan destek buldu

Petrol fiyatları, ABD özel sektör verisinin stoklarda azalamaya işaret etmesiyle yükseldi. Petrol fiyatları, ABD özel…

BİM İcra Kurulu Üyesi Galip Aykaç artan süt ve peynir fiyatlarına yönelik açıklama yaptı

Gıda fiyatlarındaki fahiş fiyat artışlarını değerlendiren BİM İcra Kurulu Üyesi Galip Aykaç, Ankara'daki yetkililerin "Ne…

Asya borsaları geriledi

Asya Pasifik hisse senetleri satış ağırlıklı bir seyir izliyor. Asya Pasifik Bölgesi'nde hisse senetleri Çarşamba…