Makaleler

Türkiye’nin dünyadaki itibarı nedir?

Hepimizin ciğerlerini dağlayan orman yangınlarının ardından özellikle Twitter ve Instagram’da ağırlıklı olmak üzere, sosyal medyada “Help Turkey” (Türkiye’ye Yardım Edin) hashtagi ile “Global Call” (Küresel Çağrı) şeklinde paylaşımlar yapıldığına tanık olduk. Belirsiz kaynaklar tarafından başlatılan paylaşım bir kısım sosyal medya kullanıcısı tarafından desteklenirken bazı sosyal medya kullanıcılarının da oldukça tepkisini çekti.

Sosyal medya üzerinden hızla yayılan bu paylaşımlar, yurtdışındaki kimi odaklarca Türkiye’nin uluslararası itibarına zarar vermek için maksatlı olarak çıkarıldığı basında kimi köşe yazarlarınca şiddetle dillendirildi.

Yangınlar sırasında uluslararası kaynaklardan kimi hesapların Türkiye’de artan tansiyonu ve ikitadara yönetilik eleştirileri şiddetlendirmek istediği aşikar elbette.

Konu Türkiye’nin itibarından açılmışken, Türkiye’deki şirket ve markaların itibar derecelendirmelerini yapmak, kurumların itibar yönetimi yolculuğunda gereksinim duyduğu bilgi ve danışmanlık desteğini sağlamak amacıyla Türkiye İtibar Akademisi’ni (TİA) kurduk.

Akademinin ülkemize kazandırdığı çok önemli iki endeks var. Bunlardan ilki kurum ve markaların toplum nezdindeki algılanan değerlerini ortaya koyan Türkiye İtibar Endeksi (TİE) Araştırması diğeri de şirket ve markaların, ürün ve hizmet performansları, yönetim performansları ve topluma sağladığı sosyal faydalar ekseninde derecelendirmelerinin yapıldığı Ekonomiye Fayda Endeksi (EFE) projesidir.

Merak edenler, “TİE” hakkında ayrıntılı bilgiye; https://www.itibarakademisi.com/portfolio-item/bu-yil-10uncu-kez-yapilan-turkiye-itibar-endeksi-sonuclari-aciklandi/ ve “EFE” hakkında ayrıntılı bilgiye; https://www.itibarakademisi.com/portfolio-item/iste-turkiyenin-elmas-platin-ve-altin-markalari/ web adreslerini ziyaret ederek ulaşabilirler.

Hem bu iki çalışma hem de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kafalara kazıdığı “İtibardan tasarruf olmaz” söylemi nedeniyle olsa gerek TİA’yı kurduğumuz günden beri “Türkiye’nin dünyadaki itibarı nedir?” sorusu ile çok sık karşılaşıyorum.

Bu soruya verdiğim yanıt genellikle “Bilmiyorum” oluyor. Çünkü dünyadaki ülkelerin itibarını ölçen direkt bir endeks ya da araştırma yok. Bunu gerekçe göstererek gelen bu soruyu aslında geçiştiriyorum.

Ama ülkenizin itibarı konusunda öngörüde bulunabileceğiniz bazı parametreler var elbette.

Mesela, “Dünya’nın En Değerli 100” veya “ilk 500 Markası” arasında ülkenizden kaç markanın yer aldığına bakacaksınız ilk olarak. Sonra ülke ihracatınızın yekününe değil, ihracatınız içindeki yerli katma değer oranına. Çünkü ihraç edilen yerli katma değeriniz, bu ihracatı yapmak için gerçekleştirdiğiniz ithalattan çok daha yüksek olmalı her kalemde. Bunu da ülkenizde üretilen fikri mülkiyet (koruma altına alınmış marka, patent, faydalı model ve tasarım vb) ile dünyada gelişmiş ülkelerde üretilen fikri mülkiyet sayılarına bakarak anlayabilirsiniz. Bu konuda güzel bir haberi de sizinle paylaşmak isterim; akademi olarak yeni bir çalışma yürütüyoruz. Üretilen yerli katma değer konusundaki endeksimizi sonbaharda kısmetse ilan edeceğiz.

Özetle; dünya ölçeğinde güçlü kurum, şirket ve markalarınız olursa siz de güçlü bir ülke ekonomisine sahip olursunuz. Ekonomisi güçlü bir ülkeyseniz de CDS yani Credit Default Swap (Kredi Temerrüt Takası) puanınız düşük olur. Mesela bizim 400 puan seviyelerinde. G7 ülkelerinde 100 puanın altında.

(Bilgi için; CDS, elinde tahvil gibi. finansal araçlar bulunduranların, vade sonundaki alacağının belirli bir bedel karşılığında ödenmeme riskinin ortadan kaldırılmasına yarayan bir finansal enstrümandır. Ülke CDS’lerinde sigorta konusu, ülkenin dış piyasalarda sattığı tahvillerin ve bonoların ana paralarını veya faizlerini ödeyememesi riskidir. CDS ülkenin borçlarını ödeyememesi riskine karşı yani iflas riskine karşı alacaklının alacaklarını sigortalayan bir sözleşme satar ve bu sözleşmenin fiyatı da ülkenin CDS primidir. Bir ülkenin CDS primi ne kadar yüksekse borçlanma maliyeti de o kadar yüksek demektir. Çünkü bu prim ister istemez faize yansımaktadır.)

Yine ekonomisi güçlü bir ülkeyseniz para biriminiz dolar, EURO, sterlin vb gibi diğer dövizler karşısında değerli olur, ülkenizde enflasyon olmaz hatta eksi enflasyon olmaması için iktidarlar çabalar, faizler çok düşük olur hatta kimi ülkelerde olduğu gibi eksi faiz ile karşı karşıya olursunuz, vatandaş güven, refah ve mutluluk endekslerinde ülkeniz üst sıralarda yer bulur. Hukuk, eğitim, sağlık, fikir ve düşünce özgürlüğü endekslerinde üst sıralarda yer alır.

İşte buralardaki total performanslarınıza bakarak ülkenizin itibarlı bir ülke olup olmadığını biraz da olsa anlayabilirsiniz…

Eğer ülkenizdeki kurumlar, markalarınız ve onların sözcüleri, dünyada kendi sektörlerinin kurallarını belirleyen, dünya piyasalarına ve dünya gündemine yön veren, “Soft Power” yani ‘Yumuşak Güç’, (Almanya, Japonya, Kanada, Fransa, İngiltere, Güney Kore, İtalya, ABD ve İsviçre gibi) ise ülke itibarınız da güçlü demektir. Merak etmeyin.

Bunu başaramayan ülkeler de genellikle askeri güç, diplomasi ve siyaset üzerinden “Hard Power” yani ‘Sert Güç’ (Rusya, Kuzey Kore ve İran gibi) olarak aradaki açığı kapatmaya çabalar.

“Soft Power” ülkeler konu olduğunda akla ilk o ülkelerin marka ve kurumları gelir. Çünkü “Soft Power” ülkelerin en belirgin ortak özelliği; küresel markalara sahip olmalarıdır.

“Hard Power” bir ülkeyseniz ya da olmaya çabalıyorsanız, ülke itibarınızın siyasi liderler ve aktörler üzerinden şekillenmesine izin veriyorsunuz demektir.

Bu durumda, dünyada ülkenizin adı zikredildiğinde seçtiğiniz siyasi liderler ve diplomatlar akla gelir. İşte o zaman ülke itibarınız, seçtiğiniz lider ve aktörlerin dünya çapındaki algılanan değeri kadardır.

İşte bu aralar sıkça dile getirilen ve çeşitli gerekçelerle eleştirilen “İtibardan tasarruf olmaz” söylemi de aslında buradan gelmekte.

Ama buradaki temel sorun “İtibar” kavramının yanlış ya da eksik anlaşılmış olması.

En son İçerik

Yoksulluk sınırı 1837 TL arttı

Açıklanan Kamu-Ar verilerine göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı eylülde 39 lira artarak 3…

Merkez Bankası faiz indirdi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 18 seviyesine çekti.…

Bill Gates temiz enerji için 1 milyar dolar topladı

Bill Gates tarafından 2016’da kurulan Breakthrough Enerji, Microsoft, BlackRock, Bank of America ve ArcelorMittal’ın da…

ISK-Sodex 2021’de tasarruf, çevre duyarlılığı ve enerji verimliliği öne çıkacak

İklimlendirme sektörünün yenilikçi ve öncü markası Erensan bu yıl 11’incisi düzenlenecek olan sektörün en büyük…

Airbus, uçan taksi CityAirbusı tanıttı

Dünyanın en büyük havacılık şirketlerinden biri olan Airbus, Kentsel Hava Taşımacılığı (Urban Air Mobility-UAM) pazarına…

Frida Kahlo’nun otoportresinin satışında beklenti 30 milyon doların üzerinde

Frida Kahlo'nun otoportresinin, bu yıl New York'ta müzayedeye çıktığında rekor kırması bekleniyor. İngiltere merkezli Sotheby's…