Gündem

Gerilla Organizasyonlar: Yeni Çağda Şirketlerin Başarı Şifresi

Dünya değişirken gelişmeler de, çarpan etkisi ile, baş döndürücü hızla oluyor. Bir yıllık süredeki gelişmeler, onlarca yıllık değişimi beraberinde getiriyor. Hal böyle olunca eski alışkanlıklarımızdan doğan kurallar bir bir yıkılıyor. Yeni dünya düzeninde “güçlü olmak” kelimesinin karşılığı, değişime en çok ayak uyduran olarak, tanımlamak mübalağ olmasa gerek.

Eski düzende ütopik gelen birçok şey artık hayatımızın vazgeçilmezi oldu. Kim derdi ki yaptığımız alışverişlerin büyük bir kısmı e-ticaret üzerinden olacak? Esnek çalışma, evden çalışma sistemleri ancak filmlerde görebileceğimiz şeyler idi. Performans sisteminin kriterlerinin değişmesi, kamuda nöbetleşe çalışılması ile personelin yüzde 20’si ile mevcut işlerde büyük aksama olmadan yürümesi hayal idi. Hayallerin hepsi çok kısa bir süre içerisinde geçeğe dönüştü. E ticaret üzerinden yapılan alışverişler, insansız bankacılık işlemleri, uzaktan akraba ve arkadaş görüşmeleri, online işlemler hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geldi.

Hayatımızın son sürat değişime uğramasına sebep olan faktörler, iş dünyasında da değişikliklere neden oldu. Çok değil geçen sene başarılı olmak için yapılması gerekenler ile şimdi başarılı olmak için yapılması gerekenler arasında ciddi farklar bulunmakta. Kısacası başarılı olmanın formülü değişti.

Eski düzende, iş dünyasında, başarılı olmanın formülü “kurumsallaşma” idi. Şirketlerin kök salması ve uzun yıllar ayakta kalması olmazsa olmaz hedef idi. Ama artık yeni dünya düzeninde kök salmanın imkanı yok. Zira günümüz dünyasında, zaman faktörü çarpan etkisi altında. Artık kurumsallaşma kavramı geçerliliğini yitirdi. Yeni düzende başarını  formülü kurumsallaşma değil.

Gelin ilk önce kurumsallaşma kavramını inceleyelim. Kurumsallaşmanın iki ayrı bölümden oluşan tanımının olduğunu söylebiliriz. Birincisi, işlerin kişilerin varlığına bağlı olmadan yürümesi; ikincisi şirketlerin kısa, orta, uzun vadede planının olması.

Her girişimcinin iki hayali vardır. Kurmuş olduğu şirketin güçlü olması ve uzun yıllar faaliyet göstermesi. Fakat birçoğu bu iki istek için gerekeni yapmaz. Bu yüzdendir ki kurulan şirketlerin birçoğu kısa bir sürede yok oluyor. Pek azı ise bu iki hedefe ulaşıyor. Çünkü girişimcilerimizin birçoğu acı çekmeden, zorluk yaşamadan kısa yoldan başarıya ulaşmak istiyor. Tüm bu süreçte çekilen acılar son bulacak. Çünkü artık acıların daha büyüğü geldi, değişim…

Değişime ayak uyduramayanların yok olup gideceği bir dönemdeyiz…

Her gün, her saat hatta her dakika kuralların değiştiği, kuralların yeniden yazıldığı, doğrulara yanlışlar yapılarak varıldığı, yeni çağın ilk dönemine hoşgeldiniz!

Peki yeni çağın ilk döneminde başarının formülü ne olacak, kurumsallaşmanın yerine iş insanlarının koyması gereken kavram ne olacak?

Yeni çağdaki en önemli husus, değişikliklere uyum sağlama ve bununla bağlantılı konular. Bunun içinde eski düzende yer alan büyük, hantal yapıları terk etmekten geçen bir yönetim sisteminden bahsediyoruz. Değişime karşı tepki hızı yüksek, konjonktörü okuyabilen, orta ve uzun vadeli planları terk edip sadece kısa vadeli planlara odaklanabilen, günümüz iletişim araçlarına hakim, gelecek teknolojilerine ilgi duyan bir yönetim tarzının hakim olduğu şirketlerin kazandığı bir süreç. Çünkü içinde bulunduğumuz çağın kurallarını yazıldığı geçiş dönemi. Hal böyle olunca kurallar kesin değil. Denenen ve uygulamada başarısız olan kurallardan çabuk vazgeçip, yerine yeni alternatif üretmek, yüksek beceri gerektiren ve eski düşünce yapısını tamamen terk etmiş bir sistem ile başarılı olur.

Bunun içinde şirketleri, süreci hızlı okuyan, sürekli sahada olan ekip tarafından yönetilen ve de en önemlisi hızlı hareket edebilen bir organizasyon haline evirmek gerekmektedir. Eski anlayışların tamamı bir seferde terk edilmeli, yerine yeni anlayış hızla inşa edilmelidir.

Yeni çağdaki başarılı şirketlerin yönetim tarzının adı Gerilla Organizasyon diyebiliriz. Geçmiş yıllarda pazarlama alanında hayatımıza giren “Gerilla” kavramı pandemi ile birlikte açılan yeni çağda, tüm organizasyon  için geçerli bir sistemin adı olması gerekiyor. Çıkış noktası itibariyle yukarıda saydığımız özellikleri karşılayan bir kavram olmakla birlikte gelecekte şirketlerin ihtiyaçları doğrultusunda oluşacak yeni kurallarla kavram başka bir yöne doğru evrilecektir.

Neden “Gerilla” ismi konuldu? Değişimin acı dolu olması ve uyum sağlamakta zorluk çekilmesi itibariyle değişen kuralların bütününe yeni bir kavram verilmesi kabullenme bakımından zor olacağı, bunun yanında çıkış noktası itibariyle daha önce literatürde yayınlanan bir kavramın bu durumu karşılaması nedeniyle bu isim ile anılmasının uygun olacağını düşünüyorum.

Gerilla Organizasyonlarda Endüstri 4.0 anlayışı

Endüstri 4.0’ ın en önemli özelliklerinden birisi anlık veri analizi imkanı sağlamasıdır. Gerilla organizasyonlarda da bu yaklaşım çerçevesinde hareket edilmesi gerekmektedir. Zira verilerin anlık görülemediği sistemde mevcut stratejinin ve aksiyonun doğruluğu, gerekiyorsa revize edilmesi gibi konular zaman bakımından önem taşımaktadır.

Gelin Gerilla Organizasyon ile Kurumsal Organizasyon arasındakı farklara bakalım: (Levinson, 1998 Gerilla Pa pazarlamanın isim babası Levinson, gerilla pazarlama ile geleneksel pazarlama arasındaki farka atıfta bulunarak)

§ Kurumsal Organizasyon anlayışı ; büyük işletmeler, büyük yatırımlar, büyük ortaklıklar ve büyük bütçeler gerektirirken, gerilla organizasyonlar ise küçük işletme sahiplerinin büyük hayal güçlerini gerektirmektedir.

§ Kurumsal Organizasyon ciro ile değerlendirilirken, gerilla organizasyonların odağı karlılıktır.

§ Kurumsal Organizasyon tecrübelere, tahminlere ve yargılara ağırlık verir, gerilla organizasyonlar ise anlık verilerdeki somut sonuçlara göre yargıda bulunur.

§ Kurumsal Organizasyonda insan faktörüne dayanan aksiyonlar alırken, gerilla organizasyonlarda verilere göre hakeret edilir.

§ Kurumsal Organizasyonda strateji değişikliği geçmişte elde edilen ve geçerliliğini yitirmiş verilere göre yapılırken; gerilla organizasyonlarda anlık ve güncel verilere göre yapılır.

§ Kurumsal Organizasyonda planlama kısa-orta-uzun vadeli olmak üzere üç ayrı dönemde yapılırken, gerilla organizasyonlarda kısa vadeli planlama esastır.

§ Kurumsal Organizasyon anlayışı eski çağın son dönem ürünü iken, gerilla organizasyon yeni çağın ilk dönem ürünüdür.  

§ Kurumsal Organizasyonda teknoloji temel ihtiyaç olmayıp gerkesiz bulunurken, gerilla organizasyonda teknoloji kullanımını olmazsa olmazıdır.

Gerilla organizasyonların bir diğer özelliği, şuanda tüm dünyada bütün şirketler bu yapıda hareket etmeye çalışmalarıdır. İnat edip eski dönemdeki kurumsallaşma olgusu üzerinde duranlar ise yakın gelecekte yok olmaya mahkum olacak.

Gerilla Organizasyon Bileşenleri

Gerilla organizasyonların bileşenleri; anlık veri, hız, teknoloji, yenilik, sürekli gelişim, karlılık ve analitik yaklaşımdır.

Anlık veri, sistemin temel ayaklarından en önemlisini oluşturmaktadır. Finansal, pazarlamasal, insan kaynakları, operasyon, satın alma gibi alanlarda  anlık veriye ulaşmak, geleceğe dair karar almak açısından anahtar bilgi niteliğindedir. Ekonomik olarak tek pazar haline gelen dünyada çoklu kültüre sahip her pazara hitap edebilmek açısından aksiyon oluşturmak, alınan aksiyonları kontrol etmek ve her pazar için ayrı strateji oluşturmak hayati önem taşıyacaktır.

İş dünyasında geçerli olan kanunlardan birisi hızlı balığın yavaş balığı yemesi. Bu bakış açısı güncelliğini korumakla birlite, balıkların hızının, geçmiş yıllara göre, onlarca hatta yüzlerce kat arttığını söylebiliriz. Hızlı giderken doğru olanı yapmak ise yeni çağda beceri değil, olması gereken bir durum olduğunu söyleyebiliriz.

Eski dönemde elzem olmamakla birlikte, sahip olan şirketlerin ciddi fark yarattığı bileşenlerin başında teknoloji geliyor. Eskiden teknolojiye yapılan yatırımlar lüks gibi gelse de yeni çağın olmazsa olmazlarından birisi haline gelmiştir. Tekonolojiye yatırım yapmak deyimi tarihe karışacaktır; zira teknolojisiz şirketler çok kısa bir zaman içerisinde geride kalacak ve tarihteki yerini alacaktır.

Doğada sıkça görülen fakat bizim göremediğimiz şeylerden bir tanesi ise yenilenmektir. Mesela her sabah yeryüzündeki hava tazelenirken, şirketlerimiz için yenilenmek çok uzun zamanda gerçekleştirilecekmiş gibi düşünülüyor. Yeni dünyada kendini yenilemeyen şirketler yok olacaktır. Yani doğa kanunlarından bir tanesi iş dünyasında da kendini gösterecektir. Burada dikkat çekmek istediğim nokta ise, yenilenme süresi. Söz gelişimi eskiden on yıl hatta daha fazla sürede değiştirilen marka logoları, yeni düzende aylar içerisinde yenilemek gerekecek. İşi ilginç kılan ise bu yenilenme tüketiciler tarafından negatif algı sınırları içerisinde değerlendirilmeyecek; aksine pozitif etkisi olacaktır.

Elbette bu kadar değişim ve yenilik üzerine vurgu yaparken gelişimi de saymamak olmaz. Kendini geliştirmeyen ve bu gelişimi sürekli ve de sürdürülebilir hale getirmeyen şirketler yok olup gidecekler.

Eski dünyada cironun önemi yadsınamaz bir gerçektir. Bankalar şirketlerin kredilibitesinde ve limit çalışmasında bile ön plan tuttukları şirketlerin cirosu idi. Şirketlerin performans göstergesinin başında cirolar gelirdi. Fakat cironun önemli olmadığının, karlılığın öneminin daha fazla olduğunun yeni anlaşıldığı bir dönemdeyiz. Nedeni ise pandemi döneminde pazarın yavaşladığı zamanlarda şirketler geçmiş yıllardaki karlılıkları ile ayakta kalabildiler. Bundan sonra da, yeni dünya düzeninde karlılık eskisinden daha önemli olacaktır. Dolayısıyla performans sisteminde karlılık kriterini ön planda tutan şirketler kazanacak.

Şirketler, yönetiminde rasyonellikten uzaklaşmaya başladığında geri gitmeye başlar. Yönetimlerin tamamında analitik yaklaşım sergilenmeli, pazardan çıkmanın pazara girmek kadar doğal olduğu; zarar etmenin, kar etmekle kardeş olduğu bilinmelidir. Hayat uzun bir süreçtir. İş hayatı da öyle. Acele davranmamak, duygusal hareket etmemek gerekiyor. Duygusallık boyutu, diğer maddelerle birlikte düşünüldüğünde, şirket yönetimi mutlaka profesyoneller tarafından yapılmalıdır. Aksi durumda duygusal yaklaşımlar, analitik olmayan kararlar, amatör yaklaşım ve çatışmalar kaçınılmaz olacaktır.

İnsan faktörünün ikinci planda olması, duygusal yaklaşım ve karar alma süreçlerinin de önüne geçecek bir unsurdur. Hal böyle olunca şirketlerin kurucu/sahip/ortakları gibi şirket ile duygusal bağı olan kişilerin aktif şirket yönetiminde olmasını kabul etmeyen bir sistem söz konusudur. Bu sayede profesyoneller tarafından yönetilen şirkette karar almak her zaman analitik yaklaşım çerçevesinde olacaktır, olması gerektiği gibi.

Gerilla Organizasyon Kurulumu nasıl olacak?

Gerilla organizasyonlarda süreçlerin tamamı teknolojik tabanı olan bir yapıda olmalıdır. Sonrasında da sürekli revizelerle güncel halde tutulmalıdır. Şirket süreçlerinin ölçülebilir hale getirilmesi ve anlık takip edilecek şekilde kurgulanması gerekmektedir.

Süreçlendirme haritalarını yaparken kişisel verilen korunması, bilgi güvenliği gibi kanun ve yönetmelere uygun şekilde kurgulanmalıdır. Bazı şeyler değişse de değişmeyen şeyler var. Mesela tüketici güveni her daim olmazsa olmaz önceliktedir.

Makro Açıdan Gerilla Organizasyonlar

Dünyada ekonomik sınırların kalkması ve tek pazar haline gelmesi dengeleri değiştirdi. Eski çağda ülkelerin gücü, siyasi, askeri, sosyo ekonomik kriterlere göre belirlenirken, yeni çağda tek kriterin ekonomik gücün olduğunu göreceğiz. Devletler açısından bakıldığında ekonomik güç, özel sektörün gücü ile daha açık bir ifadeyle, global markaların sayısı ile ölçülecek. Çünkü günümüz konjonktöründe kamunun ekonomik değer yaratması diye bir durum söz konusu değil. Ekonomik değeri özel sektör yaratacak, kamu ise yaratılan bu değelerin yurt içi ve yurtdışında lobi faaliyeti yaparak ortaya çıkan katma değerin güçlenmesini sağlayacaktır.

Devletin esas görevi özel sektörün önünü açacak lobi faaliyeti olmalıdır.

Uluslararası fon şirketlerinin, özel sektörü fonlaması yaygınlaşacak, paraya daha kolay ulaşılacaktır. Bu da finansmana erişim maliyetinin düşmesine yardımcı olacaktır.

Sonuç

Geçmiş dönemin kuralları da geçmişte kaldı. Artık iş hayatında başarı yepyeni kurallarla sağlanacak. Yeni çağda başarılı olmak için farkındalığın en yüksek olması gereken dönemdeyiz. Eğer ki şirketlerimiz vizyonlarını tüm dünya pazarı olarak belirleyip doğru adımlarla yürümeye başlarlarsa bu topraklardan çıkacak global marka sayısı onlarla hatta yüzlerle ile ifade edilebilir. Ülkemiz özel sektörü için tarihi bir fırsat. İş dünyası tarihinde kilometre taşındayız. Umarım bu dönemden kazançlı çıkarız.

En son İçerik

Sabır ve sükunet

‘Sabır nedir? ‘diye sorarsanız ben ‘Güç’tür derim.. sabretmek güçlü bir karakter gerektirir. Özellikle de sükunetle…

AB, Kovid-19’a karşı aşılamada hedefine ulaştığını duyurdu

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Temmuz'da yetişkin nüfusun yüzde 70’inin en…

Petrol dünkü düşüş sonrası yükselişe geçti

Dün virüs endişeleriyle gerileyen petrol fiyatları bugün yükselişte. Covid-19 vakalarındaki artışa rağmen küresel petrol talebinin…

Dolar/TL sınırlı yükselişte

Dün günü 8,55’te tamamlayan dolar/TL bu sabah sınırlı yükselişte. Dün 8,5449 - 8,6275 arasında işlem…

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan “Yeşil Mutabakat Eylem Planı” genelgesi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Yeşil Mutabakat Eylem Planı"na ilişkin genelge yayımlayarak,…

Koronavirüs pandemisi ne zaman bitecek? İngiliz bilim insanı tarih verdi!

2020'nin sün günlerinde hayatımıza giren koronavirüs ile ilgili sevindiren haber İngiltere'den geldi. İngiltere'deki  tecrit politikasının…